Historische bezienswaardigheden
- Tempel van Apollo
- Aphrodisias
- De grot van de 7 slapers
- De İsa Bey Moskee
- De St. Johannes Basiliek
- Heraklion
- Hierapolis
- De Tempel van Artemis
- Efeze
- Euromos
- Claros
- Milenne
- Notion
- Panionium
- Pergamon
- Prienne
Didyma - tempel van Apollo
Didyma is een klein dorpje aan de goudkleurige zandstranden van de Egeïsche zee. Maar deze plaats is vooral bekend vanwege "de Tempel van Apollo". Zelfs voor de Ionische periode was Didyma al een heilige plaats en het orakel wat in de tempel huisde was in die tijd al beroemd en berucht. Helaas na de nederlaag tegen de Perzen werd de tempel vernietigd en de kunstschatten en schatkist buit gemaakt. Alexander de Grote (alweer) besloot om de tempel te herbouwen, wat nooit helemaal gelukt is. De afmetingen waren dan ook enorm, 24 m breed en 120 m lang. Het immense dak werd gedragen door 120 kolommen van ieder 25 m hoog.
Het orakel in Delphi mag dan nu bekender zijn, maar was zeker niet belangrijker dan het orakel van Didyma. Mensen vanuit de gehele oude wereld kwamen hier naartoe om het orakel raad te vragen, betreffende hun toekomst, gezondheid, het maken van reizen, hun fortuin en zelfs over het voeren van oorlog. Er moet ooit vanaf Milenne een heilige weg gelopen hebben tot aan het heiligdom van Apollo. Jammer, maar het orakel is weg en de tempel grotendeels ook. Er staan nog maar drie oorspronkelijke ionische kolommen. Maar ze zijn nog wel 25 m hoog per kolom.
Bekend is ook de afbeelding van Medusa, de vrouw met slangen op haar hoofd in plaats van haren, die hier te bewonderen is.
Van Kusadasi naar Didyma is ruim 75 km. Per huurauto is de reis goed te doen. Voor liefhebbers van
cultuur, historie en archeologie is de excursie Prienne, Milenne, Didyma(PMD) eigenlijk een "must". Je zal zeker niet teleurgesteld terug komen.
Aphrodisias
Opgravingen tonen aan dat de stad "Aphrodisias" al bestaan moet tijdens de Bronzen tijdperk, maar de naam van de liefdesgodin "Aphrodite" kreeg zij pas in de 6e eeuw voor Christus. De stad was in zijn tijd beroemd vanwege zijn school voor beeldhouwkunst. Tevens was het een belangrijk medisch en filosofisch centrum. De Tempel van Aphrodite was een bedevaartsplaats voor pelgrims , die van heinde en verre hier naar toe kwamen om hier deel te nemen aan de orgies, die opgedragen werden aan de godin. Deze vorm van toerisme bracht nogal wat geld in het laatje van deze vrije stad met een belastingvrije status. Daarbij lag de stad aan de belangrijkste handelsroute.
Aphrodisias beleefde gouden tijden, vooral gedurende de Romeinse periode, totdat in de vijfde eeuw N.C. het Christendom een einde maakte aan deze vorm godenverering. Ze kreeg een nieuwe naam ("Stavropolis", wat de stad van het kruis betekent) en de tempel van Aphrodite werd vervangen door een Basiliek. Tegenwoordig zijn een paar van de tempelpilaren weer opgegraven, maar de rest van de tempel en de erediensten die hier werden gehouden,worden overgelaten aan de fantasie van de bezoeker.
Het paleis van de Bisschop met zijn blauwe pilaren, de Baden van Hadrianus en het Odeon zijn hier te bewonderen. Maar het meest spectaculaire van Aphrodisias is het Stadion, dat plaats bood aan 30.000 fans van o.a. paardenrennen.
Van Kusadasi naar Aphrodisias is het ruim 170 km. Moeilijk te bereiken met openbaar vervoer, maar met een huurauto goed te doen. Vooral in het voorjaar, als alles groeit en bloeit, is de natuur hier betoverend mooi. Als je er toch bent, maak dan een combinatiebezoek aan Aphrodisias en Pamukkale,want dat ligt in dezelfde regio.
De grot van de 7 slapers
In Efeze werden in de tijd van de Romeinen, Christenen vervolgd vanwege hun geloof. Zeven jonge mannen verscholen zich hierom in een grot op de noordelijke helling van de berg "Pion". De Romeinen vonden de grot met zijn vluchtelingen en metselden het dicht. Dit gebeurde tijdens de machtsperiode van Keizer "Decius" (250 N.C.). Volgens de Christelijke legende sliepen de zeven mannen 200 jaar en werden ze gezien in de straten van Efeze tijdens de periode van Keizer Theodosius II, enige jaren na het Concilië van Efeze (431 N.C.).
In de Koran wordt geclaimd dat de mannen zelfs 309 jaar geslapen moeten hebben. Na hun dood zijn de mannen begraven in dezelfde grot. Deze werd veranderd in een kerk en op 27 juli ieder jaar wordt hier nog steeds "het Feest van de zeven slapers gehouden". Van de hoofdingang van Efeze loopt er een klein weggetje richting de bekende grot.
Alleen te bereiken met taxi of eigen vervoer. Mooie omgeving en leuk en interessant om gezien te hebben.
De Isa Bey Moskee
De İsa Bey Moskee is één van de mooiste voorbeelden van Selçukse architectuur, gebouwd door de meesterbouwer "Ali" in de jaren 1374 en 1375. De moskee ligt aan de voet van de heuvel waarop zich de St. Johannes Basiliek en het kasteel bevinden. Het gebouw heeft de typische decoratieve kenmerken van de bouwstijl der Selçuken, later gecombineerd met die van de Ottomanen. De vele details, onder andere de plantenmotieven, het prachtige vakmanschap in marmer en een variëteit aan mozaïeken, maken de sfeer hier en de İsa Bey Moskee uniek. De moskee is nog in zeer goede staat te bewonderen.
Voor bezoek aan de moskee (en iedere andere moskee) moet men degelijk genoeg gekleed zijn, schouders en knieën bedekt.
De St. Johannes Basiliek
Eén van de eerste Christelijke bouwwerken was het kerkje gebouwd op het graf van St. Johannes, die naar zeggen in Efeze overleden is in het jaar 100. De Basiliek is in de zesde eeuw rond het kerkje gebouwd in opdracht van Keizer Justinianus I.
De kerk was 110 meter lang en 40 meter breed en gebouwd in de vorm van een kruis. In een latere periode van de Byznthijnse tijd heeft men er dikke muren en torens omheen gebouwd, om zo de kerk te beschermen tegen aanvallen van de Arabieren. Toen de Selçuken in 1330 Efeze en omgeving overwonnen hadden, werden de overblijfselen van de kerk tot moskee uitgeroepen. Later schijnt het zelfs nog een markt te zijn geworden. Een roemloos einde van een prachtige en imposante kerk. De contouren van het kasteel, met binnen zijn muren de ruïnes van de Basiliek, zie je al van verre. Het ligt midden in de stad Selçuk en is een bezoek waard.
Selçuk is per mini- of dolmuş te bereiken (iedere 10 á 15 min). Vanaf het busstation is het tien tot vijftien minuten lopen naar het Kasteel en de St.Johannes Basiliek. Het makkelijkste is natuurlijk weer de taxi of eigen vervoer.
Heraklion
Heraklion, genoemd naar de mythologische figuur Herakles, bevindt zich aan de rand van het Bafa-meer, aan de voet van het Latmos-gebergte. Oorspronkelijk lag de stad aan de baai waar ook Prienne en Milenne aan lagen, maar deze baai is volledig dichtgeslibt op het Bafa-meer na. Als havenstad moet zij in haar bloeiperiode ruim 150.000 inwoners gehad hebben.
De stadsmuren zijn nog steeds te bewonderen, zoals zij slingerend over de imposante rotsen lopen. Deze uit vierkante en rechthoekige stenen gebouwde muren hadden een lengte van zes en halve kilometer met 65 torens, waarvan er een aantal nog goed te onderscheiden zijn. Achter de haven bevond zich de Tempel van Athena met daarnaast de twee verdiepingen tellende Agora (marktplaats). Het zijn nu slechts ruïnes. Ook is het theater nog gedeeltelijk te zien.
Heraklion was gebouwd op de oudere, uit de achtste eeuw V.C. daterende stad "Latmus”. In de Byzanthijnse periode was Heraklion een vrijhaven voor de vroege Christenen. Veel monniken vestigde zich in dit woeste berggebied en het eerste klooster dat hier gebouwd werd dateert uit de zevende eeuw. In totaal zijn er zo'n dertien kloosters in de omgeving van Heraklion gesticht, waarvan nog veel ruïnes te zien zijn. Ook het fort ter bescherming van deze kloosters is nog gedeeltelijk herkenbaar. Een aantal grotten in de omgeving hebben fresco's met christelijke afbeeldingen.
Heraklion is een bezoek waard, niet alleen in archeologisch opzicht, maar omdat de locatie zo prachtig is. Het Bafa-meer ervoor en het bizarre Latmos-gebergte er omheen zorgen voor een bijzonder fotogenieke omgeving. Heraklion ligt aan de achterkant van het Bafa-meer,of aan de overkant zo te zeggen. Het Bafa-meer is tevens bekend als vogelreservaat. De afstand vanaf Kusadasi is bijna 80 km.
Met openbaar vervoer is het een beetje omslachtig en tijdrovend en daarom niet aan te raden. Naar het Bafa-meer worden excursies georganiseerd, waarbij je hopelijk genoeg tijd hebt om ook Heraklion te bezichtigen. Vreemd genoeg zie je maar weinig bezoekers hier, maar dat maakt het alleen maar mooier. Met een huurauto’s is het makkelijk te bereiken. Aanrader voor cultuur- en natuurliefhebbers!
Hierapolis
Hierapolis is het opgravingsgebied dat naast Pamukkale ligt. Deze stad is niet zo oud als de meeste andere steden uit dit gebied, maar wel interessant. Het werd gesticht door Eumenes II, de koning van Pergamon, in het jaar 190 v.Chr.
De stad heeft in de oudheid hoofdzakelijk onder Romeinse invloed gestaan, wat heel herkenbaar is aan haar bouwwerken. Het was eigenlijk een oude toeristenplaats, want het trok veel bezoekers deze kant op om hier te kuren in de bronnen van Pamukkale. Hierapolis werdt een attractieve stad met een theater, een Apollo-tempel, een arcadeboulevard en een Agora (marktplaats). Maar door de vele en ook zware aardbevingen heeft Hierapolis zich nooit echt volledig kunnen ontwikkelen.
In de Byzanthijnse tijd heeft de stad nog een bloeiperiode gehad. Met de komst van het Christendom heeft Hierapolis nog een Bisschopzetel gehad en werd er een Basiliek gebouwd en het bekende"Octagon". Dit is een achthoekige kerk waar de apostel Philipus begraven moet liggen. Het gebied rond Hierapolis was rijk aan goede kwaliteit marmer en dit gaf de stad een bron van inkomsten. Dit marmer is zelfs in de "Aghia Sophia" in Istanbul gebruikt. Na de zware aardbeving van 1354 was de stad volledig verwoest en dat was het einde van haar geschiedenis. Te zien zijn nog steeds het theater (nog steeds in gebruik), de Romeinse thermen (museum), gedeeltes van de stadsmuren, ruïnes van tempels en het Necropolis, de best bewaarde begraafplaats uit de Romeinse tijd.
Van Kusadasi naar Hierapolis is 220 km. Niet doen met openbaar vervoer. Bijna iedereen komt hier per excursiebus om Pamukkale te bezoeken en dan is de combinatie van Pamukkale en voor de handliggend.
De Tempel van Artemis
Groot was de macht van Artemis, de godin van de nacht, van de jacht, van de vruchtbaarheid, van de bossen en het woud, de personificatie van de maan, dochter van Zeus en Leto en tweelingzus van Apollo en eeuwige maagd. Artemis wordt afgebeeld als de veelborstige godin. Voor deze grootheid werd door de bevolking van de stad Efeze (ook wel Artemisianen genoemd) een tempel gebouwd (550 V.C.), wat volgens overleveringen het mooiste gebouw ooit(!) ter wereld moet zijn geweest.
Een bijna volledig uit marmer opgetrokken bouwwerk van 110 m. bij 55 m. met 125 zuilen van elk 17,5 m. hoog. Het moet gigantisch geweest zijn. Het was dan ook één van de zeven wereldwonderen. Helaas is er niet veel meer van over. Een zuil in een moerasachtig gebied, is wat er nog van te zien is.
De tempel, in al zijn glorie (volgens het verhaal), is in de nacht van 21 juli 356 v.c., de nacht van de geboorte van Alexander de Grote, volledig uitgebrand. Artemis had het die nacht te druk met de geboorte van de kleine Alexander, zo dat zij niet over haar eigen tempel kon waken. De overblijfselen van de tempel liggen aan de weg van Efeze richting Selçuk (na ongeveer 2 km aan de linkerkant). Als je aankomt, zie je het tempelgebied met daarachter direct de İsaBey Moskee. En daarboven de ruïnes van de St. Johannes Basiliek en weer dáárachter de muren van het Byzanthijnse kasteel. Vier imposante ruïnes uit vier verschillende tijden met ieder een eigen verhaal. In het museum van Selçuk staat het beeld van Artemis. De meeste excursies naar Efeze doen de Artemis tempel niet aan.
Makkelijk te bereiken met de dolmuş naar Selçuk of met eigen vervoer.
Efeze
Efeze staat bekend als één van de meest fascinerende archeologische opgravingen ter wereld. Het is ook één van de best bewaarde antieke steden van de westerse wereld en de drukst bezochte antieke bezienswaardigheid van heel Turkije.
Miljoenen mensen bezoeken deze, op Rome na, grootste stad van het Oude Romeinse Rijk. Een stad die qua pracht en praal, kunst en cultuur een voorbeeld stelde voor alle andere steden uit haar bloeiperiode. Brede marmeren straten gedecoreerd met mozaïeken en beeldhouwwerken, imposante gebouwen met alle kleuren marmer denkbaar en overal fonteinen en palmen.
Nu, bijna 2000 jaar later, maakt Efeze nog steeds indruk op haar bezoekers. Efeze, 3500 jaar terug gesticht door Androklos, zoon van de koning van Athene,heeft een rijke historie. Cariers, Lelegiers, Perzen, Grieken, Romeinen en Byzanthijnen. Elk volk, iedere cultuur heeft een stempel gedrukt op de geschiedenis van deze beroemde stad.
Ben je in Kusadasi, dan is een bezoek aan Efeze eigenlijk een verplicht nummer. Het beste kan je dit doen met één van de tours, georganiseerd via de reisagenten. Dan heb je een gids die je in het Nederlands verteld wat Efeze inhoudt. Het verhaal is de moeite waard. Hoewel héél Efeze één groot archeologisch hoogtepunt is, is het meest bekende gebouw de tempel van Artemis, één van de zeven wereldwonderen der oudheid. En dit ligt net buiten het stadsgebied. Andere belangrijke gebouwen zijn het theater en de Celcius bibliotheek.
Het theater bood plaats aan ruim 24.000 bezoekers, die hier hun vertier kwamen zoeken tijdens dramavoorstellingen, maar ook gladiatorengevechten. Het theater wordt nog steeds gebruikt. De laatste jaren hebben we hier optredens gezien van o.a.Tom Jones, Diana Ross, Sting, Elton John en vele anderen.
De Celcius Bibliotheek was één van de mooiste en bekendste bouwwerken van de stad. Dubbele muren, tegen vocht beschermend, huisden hier meer dan 120.000 rollen perkament. Tegen de gevel stonden 4 beelden die symbool stonden voor Kennis (Episeme), Verstand (Ennoia), Deugd (Arete) en Wijsheid (Sofia).
De opgravingen zijn al meer dan 130 jaar gaande en elk object dat boven de grond komt geeft weer iets meer informatie over het mysterieuze en mystieke verleden van deze stad en haar bewoners. Vanaf Kusadasi is 18 km naar Efeze. Het is wel per Dolmuş te doen, maar let wel dat je de laatste paar kilometer naar de ingang moet lopen.
 |
 |
 |
Euromos
Euromos is een onbekende naam tussen alle grote bekende historische steden in dit gebied. Vreemd, want ook Euromos was vroeger een belangrijke stad met ook een rijke historie en welvaart. Er staat niet zo heel veel meer, maar de tempel van Zeus staat er nog wel en is één van de best bewaarde monumenten in Klein-Azië. Langs de weg van Söke naar Bodrum zie je aan de linkerkant opeens deze tempel uit de tweede eeuw staan. Van de oorspronkelijke zeventien zuilen staan er wonderlijk genoeg nog steeds zestien. Onderaan deze pilaren zijn inscripties te zien, waarin staat te lezen wie aan de bouw van deze tempel heeft mee gefinancieerd. Vlakbij zijn ook de resten te vinden van wat ooit het theater moet zijn geweest.
Het is een stukje rijden vanaf Kusadasi, ruim 80-85 km, maar mocht je in de buurt zijn is het een bezoekje waard. Vooral bij zonsondergang als het tempelcomplex oranje kleurt is het een superromantische omgeving. Je zal er weinig tot geen bezoekers tegenkomen, want het is nog steeds onbekend. Te bereiken met een huurauto.
Claros
Zo bekend als Delphi en inmiddels ook Didyma zijn, zo onbekend is Claros. Ook hier stond een Apollo Tempel met daarin een orakel. De oorspronkelijke tempel dateert uit de zesde eeuw v.Chr. Maar in de tweede eeuw v.Chr.is daar een grotere tempel overheen gebouwd. Dit heiligdom was 1040 m² en geheel in Dorische stijl opgetrokken. Ten noordwesten van de (ooit) monumentale ingang liggen de overblijfselen van de drie gigantische beelden (negen meter hoog) van Apollo, zijn zusje Artemis en hun moeder Leto.
Het orakel werd druk bezocht volgens inscripties die te vinden zijn in de zuilen en muren. Delegaties uit Oost-Europa en heel Anatolie kwamen hier advies vragen. Claros werd beschouwd als een heilige stad, die lag in een heilig bos aan het einde van een heilige weg. Voor de Griekse periode was Claros al een heiligdom van een andere cultuur. Hun godin was "Cybele", de moederaarde Godin, waarvan vlakbij de Apollo-tempel een heilige grot is gevonden.
Op 2 km ten westen van Claros bevond zich de havenstad "Notion". Veel bezoekers van het orakel kwamen hier per schip binnen.
Op de kustweg van Kusadasi naar Gümmeldür en Seferisar,krijg je na ongeveer 30 km een afslag naar İzmir. Deze volg je 2km en dan zie je dat Claros daar staat aangegeven.
Deze plaats is te bereiken met de Dolmuş (Seferisar), maar veel makkelijker per eigen vervoer. Combineer een bezoek aan Claros met een bezoek aan Notion, slechts 2 km lopen verder. Daar aangekomen heb je het rijk voor je zelf, want er worden geen tours naar Claros georganiseerd.
Milenne
Milenne, wederom een zeer belangrijk opgraafgebied. Dit was de stad van de grote filosofen en wetenschapper zoals Anaximander, Thales en de inspiratiebron van Herodotes; Hekataios. Dit is ook de stad waarvan het alphabet erkend werd als zijnde het officiële Griekse alphabet. De basis van ons eigen Latijnse alphabet, wat je nu leest. Ook de architect "İsodorus", de bouwer van de "Hagia Sophia" kwam uit deze stad.
Wat architectuur betreft vinden we ook in Milenne weer een aantal interessante bouwwerken, waarvan het amfitheater misschien wel het meest in het oog springende is. Met een façade van 140 m lang en 30 m hoog, bood het theater ook nog eens plaats aan ruim 15.000 bezoekers. In de Byzanthijnse periode is hier nog een fort boven opgebouwd. Imposant zijn ook de ruïnes van de zuidelijke"Agora" met afmetingen van ongeveer 160 m bij bijna 200 m. Bekend zijn de tempel van Apollo Delphinion" en de "Baden van Faustina". De stad heeft ook een zeer lange en bewogen geschiedenis,waarvan het dramatische hoogtepunt in ongeveer 494 voor Christus was.
Milenne, lid van de Ionische Federatie, was de stad waar de Ionische Opstand begon. Zij verloren echter de oorlog tegen de Perzen en de stad werd grondig verwoest en de bewoners werden afgevoerd naar Mesopotamië. Alexander de Grote, die zo'n 150 jaar later de stad veroverde, zorgde ervoor dat Milenne weer een belangrijke handelsstad werd en zo weer de vroegere glorie kon opbouwen.
Milenne is te bereiken met de Dolmuşbus,maar is vrij ver,ruim 55 km. Het makkelijkste bezoek je deze opgraving per huurauto en natuurlijk met een georganiseerde tour. Meestal gaat dit in combinatie met de opgravingen van Prienne en Didyma.
Notion
De ruïnes van Notion liggen direct aan zee en langs de kustweg van Kusadasi naar Seferisar. Het was de havenstad van een andere oude stad die Colophon heette. Naast het opgravingsgebied ligt het kleine kustplaatsje Ahmet-Beyli. Mocht je vanaf Kusadasi de kustweg naar het noorden volgen dan zie je na ongeveer 30 km aan de linkerkant duidelijk de stadsmuren van Notion liggen (oorspronkelijk ruim 4 km). Lang zijn deze muren recentelijk ontdaan van hun overtollige vegetatie en geven ze een goed idee van de locatie van deze oude stad. De muren hadden twee hoofdpoorten, één in het noorden als entree naar de haven en één in westen richting Claros en Colophon.
Het centrum van de stad lag boven op een heuvel met uitzicht over zee en de haven en aan de andere kant over het prachtige heiligdom van Apollo in Claros. De oudste overblijfselen van Notion dateren uit de 6e eeuw voor Christus. Gedurende de Hellinistische oorlogen was Notion de haven die door de marine van Athena veelvuldig gebruikt werd.
Ook Alexander de Grote heeft een rol gespeeld in de geschiedenis van Notion. Haar grootste bloei, economisch en sociaal, kende de stad gedurende de Romeinse periode. Maar aan het eind van de Romeinse periode begon de haven van Notion te verzanden en verloor de stad veel van haar belang. Te zien zijn de ruïnes van de Athena Tempel, het 6.000 zitplaatsen tellende theater en fundamenten van veel andere bouwwerken.
Notion is makkelijk bereikbaar per minibus, taxi en eigen vervoer. Een bezoek aan Notion is bijna verplicht te combineren met een bezoek aan Claros wat slechts 2 km verder ligt. Goed te bewandelen en de omgeving is prachtig.
Panionium
Panionium is als opgravingsgebied niet echt spectaculair om te zien. Maar vroeger was dit een heel belangrijk stukje Ionie. Dit was namelijk de plaats waar de Ionische Federatie haar jaarlijkse vergadering hield. De oudste politieke unie ter wereld. De twaalf Ionische steden waren een soort van "Europese Unie" in het klein. Haar leden bespraken hier hun eventuele problemen. Vraagstukken over politiek, militairen en economische kwamen hier aan de orde, maar ook kunst en cultuur waren belangrijk. De jaarlijkse vergadering werd na de oogsttijd gehouden en opgeluisterd met een traditioneel festival ter ere van de god "Poseidon".
Gedurende de opgravingen heeft men overblijfselen van een ronde muur gevonden van wat waarschijnlijk de ontmoetingsplaats moet zijn geweest van Panionium. Helaas is er weinig overgebleven van deze bijzondere plek. Panionium ligt dichtbij de ingang van het Nationale Park, vlakbij het plaatsje Güzelçamlı, zo’n 25 km ten zuiden van Kusadasi.
Bergama (Pergamon)
Na Efeze is Pergamon zonder meer één van Turkije's mooiste archeologische opgravings-gebieden. Ook hier vinden we weer staaltjes van historische bouwtechnische hoogstanden. Als je vanuit de vallei omhoog kijkt naar de Acropolis van de oude stad lijkt het er op dat alles hier gebouwd is met het doel om de bezoekers van Pergama te imponeren. De stad is volgepakt met indrukwekkende bouwwerken. De Acropolis had niet alleen een religieuze functie, maar vooral ook een culturele en sociale status,zoals veel gebouwen in deze stad. Imponerend uiterlijk werd hier verbonden met functionaliteit.
Hier stond ook een prachtig heiligdom van Athena, de tempel van Trojan, het altaar van Zeus (mooiste altaar ooit volgens overlevering). Het theater hier is het meest steil oplopende van alle theaters uit de Griekse wereld. Het bood zijn 10.000 bezoekers niet alleen een goed uitzicht op de theatervloer, maar ook over de hele omgeving. Bekend zijn vooral ook de bibliotheek en het Asclepion. De bibliotheek behoorde tot de drie grootste van de oude wereld. Het bevatte ruim 200.000 boekwerken. Helaas voor Pergamon werd de hele voorraad door Marcus Antonius als huwelijksgeschenk voor Cleopatra aan de bibliotheek van Alexandrie geschonken.
Het Asclepion was waarschijnlijk het grootste en modernste ziekenhuis uit de gehele Grieks/Romeinse periode. Onder de slaapkamers liep een watertunnel om patiënten met het geluid van stromend water meer tot rust te laten komen. Ook kon je hier je dromen laten analyseren.
Pergamon ligt 190 km. vanaf Kusadasi. Te ver voor openbaar vervoer, maar met een huurauto wel te doen.
Prienne
Prienne is niet één van de grootste steden van de vroegere Ionische Federatie geweest, maar misschien wel één van de mooiste. Gebouwd vanaf haar haven omhoog tegen de zuidelijke hellingen van het Mykale-gebergte, had de stad een prachtig uitzicht over zee. De Meander-rivier veranderde haar loop, de haven slibte dicht evenals de zee ervoor,maar het uitzicht is gebleven, zij het nu over de uitgebreide vlaktes die voor katoenverbouw gebruikt worden.
Prienne heeft ook een lange geschiedenis die terug gaat tot wel 3000 jaar geleden. Evenals Milenne werd zij na de nederlaag tegen de Perzen met de grond gelijk gemaakt en beleefde zij een wedergeboorte in de periode van Alexander de Grote. De bekende architect "Hippodamos" bouwde de stad opnieuw op volgens een"graten-systeem", waardoor de straten loodrecht op elkaar kwamen te liggen. Een voor die tijd ongekend stukje stadsplanning. Tevens werden alle openbare gebouwen met hun façade naar het zuiden gebouwd, zodat zij optimaal van het daglicht (en het uitzicht) gebruik konden maken.
Wandelschoenen zijn geen overbodige luxe als je helemaal naar boven wil lopen waar vroeger ooit de Acropolis moet heb gestaan. Een prachtige wandeling met als beloning een spectaculair uitzicht over de omgeving. Het van oorsprong Griekse theater met 6.000 zitplaatsen is nog in redelijke conditie en ook de tempel van Athena Polias is nog gedeeltelijk te bewonderen. Deze tempel, gebouwd in opdracht van Alexander de Grote, herbergde tussen haar 66 imposante ionische kolommen een zeven meter hoog standbeeld van de godin "Athena". Het beeld is weg en er staan nu nog maar vijf kolommen,maar het is nog altijd imposant.
Ook zijn de ruïnes van het 190 meter lange stadium nog te bewonderen. Prienne is voor cultuurliefhebbers zeker meer dan de moeite waard. Goed te combineren met een bezoek aan Milenne,wat maar 20 km.verder ligt. De afstand van Kusadasi naar Prienne is 35 km. Te bereiken per dolmuş,maar een stuk makkelijker per huurauto .
